Het goede gesprek
Het goede gesprek als bouwsteen van een breder vitaliteitsprogramma
Het Maasstad Ziekenhuis maakt volop werk van duurzame inzetbaarheid. De stappen die het Rotterdamse ziekenhuis zet lopen uiteen van een compleet vernieuwde gesprekscyclus en programma’s voor vitaliteit tot aan themadagen en een gesprekswijzer als leidraad voor het jaargesprek. Maar ook: vaker aan elkaar vragen hoe het gaat. Vier Maasstadters vertellen over de ontwikkelingen. Want hoe is het eigenlijk met hen?
Het Maasstad Ziekenhuis zet al langer stevig in op duurzame inzetbaarheid en het voeren van het goede gesprek met medewerkers. Afgelopen jaar is die inzet, mede met ondersteuning van StAZ en Qidos, verder geïntensiveerd om deze thema’s breed in de organisatie te verankeren. Zo werden themadagen georganiseerd met workshops en trainingen, onder de noemer ‘Aandacht voor jou’. Steeds opnieuw stond daarbij dezelfde startvraag centraal: ‘Hoe is het?’ Een ogenschijnlijk eenvoudige vraag, die in de praktijk vaak de deur opent naar verrassend betekenisvolle gesprekken.
‘Medewerkers die met plezier werken en zich goed voelen, zijn productiever. En dat komt uiteindelijk ook de kwaliteit van zorg ten goede.’’
Eveline Pelkman, HR-expert bedrijfsgezondheid en vitaliteit
Plezier in het werk
De genoemde initiatieven vormen nog maar een deel van wat het Maasstad Ziekenhuis op dit terrein onderneemt. Het ziekenhuis zet zich zichtbaar en structureel in om duurzame inzetbaarheid hoog op de agenda te houden. Dat is volgens Eveline Pelkman, HR-expert bedrijfsgezondheid en vitaliteit, niet meer dan logisch. ‘Heel simpel: medewerkers die met plezier werken en zich goed voelen, zijn productiever. En dat komt uiteindelijk ook de kwaliteit van zorg ten goede.’
Bespreekbaar maken waar je tegenaan loopt
Een logische plek om het over duurzame inzetbaarheid te hebben, is het (jaar)gesprek tussen leidinggevende en medewerker. Want juist daarin kunnen medewerkers bespreekbaar maken waar zij tegenaan lopen in hun leven en in hun werk. ‘Alleen bood de ‘oude’ vorm van het zogeheten ‘TOP-gesprek (Tijd voor Ontwikkelen en Presteren)’ daar geen ruimte voor’, zegt HR business partner Eva van der Bijll. Zij is nauw betrokken geweest bij de implementatie van het goede gesprek binnen het Maasstad Ziekenhuis. Voor leidinggevenden en medewerkers voelde het gesprek eerder meer als een afvinklijstje, en ging het vooral om terugkijken naar het afgelopen jaar. ‘Ik merkte dat zelf ook, als medewerker’, zegt Eva. ‘Bovendien was het geen maatwerk. Iedereen, of ze nu richting pensioen gingen of net jonge kinderen hadden gekregen, kreeg precies hetzelfde lijstje onderwerpen. Terwijl de behoeftes héél anders kunnen zijn.’
‘We horen nu ook terug dat medewerkers inderdaad beter voorbereid zijn. En dat het meer hun eigen gesprek is, meer maatwerk dus.’
Eva van der Bijll, HR business partner
Zelfscan als voorbereiding op een goed gesprek
In de nieuwe gesprekscyclus, die Top & Tussenstop heet, zijn de gesprekken veel meer open. Eva: ‘Eén keer per jaar is er een TOP-gesprek met een aantal verplichte onderwerpen. Die vinden we als organisatie belangrijk om te bespreken en de cao geeft daar ook richting aan. De rest van het gesprek is vrij in te vullen. Tijdens de Tussenstop bepalen medewerker en leidinggevende volledig zelf waar het gesprek over gaat.’
Om daarbij te helpen is binnen het Maasstad Ziekenhuis ook een gesprekswijzer ontwikkeld, mede dankzij een MDIEU-subsidie via StAZ. In deze ‘zelfscan’ vullen medewerkers 15 vragen in, over thema’s als ontwikkelmogelijkheden en plezier in je werk. ‘Het helpt medewerkers om zich beter te kunnen voorbereiden’, zegt Eva. ‘We horen nu ook terug dat medewerkers inderdaad beter voorbereid zijn. En dat het meer hun eigen gesprek is, meer maatwerk dus.’
Voer het gesprek eens wandelend
Dat de gesprekscyclus binnen het ziekenhuis een metamorfose heeft ondergaan, merkt Stefanie Ketting-van der Pijl als leidinggevende. Zij is één van de vier teammanagers van de paramedische dienst. ‘We voeren de gesprekken nu vrijer, waarbij de medewerker meer zelfregie heeft gekregen’, zegt Stefanie. Zo deed ze de gesprekken eerder altijd met een laptop ernaast, om meteen ‘mee te tikken’. Maar sinds de omvorming van de TOP-gesprekken is de laptop aan de kant gegaan. ‘Ik merk dat ik nu meer in het moment ben en echt een goed gesprek kan voeren met de medewerker. Ook met andere vragen, mede dankzij de gesprekswijzer, die een diepere laag aanboort. Dus ook over: hoe is het nu echt met je, waar zitten je ambities en waar word je nu echt blij van. Er is ook meer ruimte om zijwegen in te gaan.’ Ook letterlijk, want sinds een aantal maanden voert Stefanie de gesprekken ook wel wandelend, al dan niet met de gesprekskaart in de tas. ‘Dat geeft toch weer een andere dimensie aan het gesprek, en mensen vinden het ook een fijne manier. Het belangrijkste is nu dat goede gesprek voeren. Echt contact. En dan maak ik achteraf wat aantekeningen.’
‘Door die mix van disciplines kom je in contact met collega’s die je anders niet snel spreekt.’
Nikki de Beer, diëtist en kinderdiëtist
Pop-up tijdens themadagen: met M&M’s de vloer op
Om het Top & Tussenstop-gesprek meer onder de aandacht te brengen én het goede gesprek actief te stimuleren heeft het Maasstad Ziekenhuis onder meer twee themadagen georganiseerd. Met als thema’s ‘Aandacht voor jou’ en ‘Aandacht voor de ander’. Op die dagen worden medewerkers ‘s ochtends bij binnenkomst al verrast met een pop-up, ondersteund door de StAZ. Onder meer bestuursleden staan klaar om medewerkers te verwelkomen, delen kaarten met uitleg en tools uit en dragen buttons met de openingsvraag ‘Hoe is ‘t?’ Om maar even duidelijk aan te geven dat er altijd ruimte is om een gesprek te voeren over vitaliteit. Maar daar blijft het niet bij, want de pop-up beweegt zich tijdens de themadagen ook door het ziekenhuis. Twee gesprekscoaches en HR-medewerkers gaan langs op afdelingen om op een laagdrempelige manier het goede gesprek aan te zwengelen. En niet met lege handen. Natuurlijk met koffie en thee, maar ook met ‘zelfzorg-bingokaarten’. Eveline kijkt positief terug op de pop-up: ‘Wat ik meeneem uit de gesprekken is dat collega’s het heel fijn vinden als er aandacht is voor waar ze tegen aanlopen en als zij hun verhaal kwijt kunnen.’
Workshop ‘Ontdek je talent’
Stefanie heeft zich de afgelopen jaren verdiept in ‘werken vanuit je talent’ en ook een opleiding tot loopbaan- en talentcoach afgerond. Inzichten over het belang van werken vanuit je talent heeft Stefanie ook gedeeld tijdens de themadag ‘Aandacht voor jou’. Samen met Qidos organiseerde ze daar de workshop ‘Ontdek je talent’. Eén van de deelnemers was Nikki de Beer, diëtist en kinderdiëtist bij het ziekenhuis. Deelnemers moesten onder meer op basis van alleen de eerste indruk talenten ‘plakken’ op andere deelnemers. En dat leverde bijzondere gesprekken op. Nikki: ‘Ik had toen net een opleiding over eetstoornissen bij jonge kinderen afgerond, en daar vertelde ik wat over. Bij de kinderdiëtiek ligt echt mijn hart, en dat straal ik blijkbaar ook uit. Dat viel op. Als je iets leuk vindt, dan voel je je daar bekwaam in. En daarvan zeiden deelnemers: daarmee kun je mensen meekrijgen, het geeft je overtuigingskracht. Dat kun je inzetten. Zo had ik dat nog niet echt bekeken.’ Ook de brede deelname uit verschillende afdelingen hielp, vertelt Nikki. ‘Dat geldt voor alle workshops, themadagen en andere initiatieven. Door die mix van disciplines kom je in contact met collega’s die je anders niet snel spreekt. Wat je daar hoort, neem je altijd weer mee in je eigen werk.’
‘Het is belangrijk om de mens ‘achter’ de medewerker te zien. Wat brengt iemand mee, hoe gaat het thuis?’
Stefanie Ketting-van der Pijl, teammanager paramedische dienst
Sterk in je werk
Naast de nieuwe gesprekscyclus, de themadagen en de communicatiecampagne is het Maasstad Ziekenhuis op nog veel meer fronten bezig met duurzame inzetbaarheid. Het ziekenhuis doet - ook via StAZ - mee aan programma’s over de menopauze, mantelzorg en een pilot over ontwikkelvouchers. De gedragscode heeft een update gekregen en er is nieuw beleid rondom grensoverschrijdend gedrag tussen medewerkers. Ook wordt de visie rondom vitaliteit, Sterk in je werk, opnieuw gepositioneerd en is de powernap voor nachtwerkers geïntroduceerd. Kortom: duurzame inzetbaarheid is dankzij het harde werk binnen het ziekenhuis in de afgelopen jaren nadrukkelijk onder de aandacht gebracht. Maar er is nog genoeg om aandacht aan te (blijven) geven.
Tips vanuit het Maasstad Ziekenhuis
Houd het simpel. ‘Gebruik niet te veel complexe taal’, zegt Eva. ‘De nieuwe pijlers van onze visie Sterk in je werk zijn nu goed, gezond en gelukkig in je werk. Dat is duidelijk en simpel. ‘ Een goed voorbeeld is ook de themadagen, waar leidinggevenden een speldje kregen met de tekst ‘hoe gaat het’. ‘Met het idee: als zij een speldje op hebben, wordt duidelijk dat ze open staat voor dat gesprek. Gewoon interesse tonen in elkaar.’
‘Doe wat je doet rondom duurzame inzetbaarheid met aandacht’, zegt Eveline. ‘Je kunt een project ziekenhuisbreed uitzetten, maar soms is het beter om te kiezen voor een gerichte aanpak in kleinere groepen. Waardoor het effect uiteindelijk groter is.’
Het is belangrijk om de mens ‘achter’ de medewerker te zien, zegt Stefanie. Wat brengt iemand mee, hoe gaat het thuis? ‘Hoe je in het algemeen in contact bent, bepaalt ook hoe het jaargesprek verloopt. Je kunt niet verwachten dat medewerkers ineens hun ziel en zaligheid op tafel gaan leggen in zo’n gesprek als je er verder nooit naar vraagt.’ Nikki: ‘Als er echt iets speelt, wil ik niet wachten tot het jaargesprek plaatsvindt. Dan verwacht ik dat ik daarover meteen in gesprek kan. En dat kan gelukkig ook.’
Meld je aan voor de nieuwsbrief of volg ons op:
Een samenwerkingsverband van sociale partners in de branche ziekenhuizen