Voldoen of méér doen?

‘Er lag bij Bernhoven al een stevige basis,’ vertelt Brigitte. ‘We hebben een duidelijke gedragscode, Onze Hartslag, en onze vertrouwenspersonen worden goed gevonden.’ Toch ontstond de wens om méér te doen: niet alleen voldoen aan regels, maar actief werken aan een cultuur waarin collega’s zich veilig voelen om zich uit te spreken – juist ook in de dagelijkse praktijk. Het programma richt zich vooral op leidinggevenden en medisch specialisten, omdat zij een belangrijke rol spelen in het vormgeven van die cultuur. Met behulp van MDIEU-subsidie schakelde Bernhoven Factor Vijf Organisatieontwikkeling in. Zij begeleidden een reeks dialoogsessies waarin artsen en leidinggevenden in gesprek gingen over samenwerken, aanspreken, grenzen, voorbeeldgedrag en de onderlinge dynamiek.

‘Uit onderzoek blijkt dat toezegging en inzet van het hoger management belangrijk zijn bij dit soort verandertrajecten. Als leidinggevenden en managers het goede voorbeeld geven, heeft dit een positief effect op de hele organisatie,’ legt Brigitte uit. Daarnaast zijn specialisten zich er regelmatig niet van bewust dat hun gedrag grote invloed heeft op andere zorgprofessionals. Zij hebben dan misschien geen formele hiërarchische functie, maar binnen de samenwerking speelt hun positie wel degelijk mee. Dit wordt bovendien ondersteund door data uit MIM’s (Melding Incident Medewerker), input van vertrouwenspersonen en exitgesprekken.

'Mijn wens is dat mensen met plezier naar hun werk blijven gaan, dat ze zich durven uit te spreken en dat de passie voor de zorg behouden blijft. Als we met elkaar leren hoe we het gesprek voeren, komen we al een heel eind,' zegt Brigitte. 'Recent zag ik hiervan een mooi voorbeeld: een collega maakte een andere collega erop attent dat hij geen vraag stelde, maar vooral een mening gaf. Dat illustreerde op een positieve manier hoe we van elkaar kunnen leren.' Tot slot deelt Brigitte enkele praktische tips voor organisaties die met sociale veiligheid aan de slag willen. 'Vergeet de specialisten niet: zij hebben een grote invloed op de cultuur, maar zijn zich daar niet altijd van bewust. Kijk daarnaast goed naar wat je wilt bereiken en knip dat op in behapbare stappen. Inventariseer wat er al is binnen de organisatie en maak daar gebruik van. En misschien wel het belangrijkste: realiseer je dat er een verschil is tussen de voorzieningen die je hebt ingericht en hoe medewerkers hun psychosociale veiligheid daadwerkelijk ervaren. Als je weet waar mensen echt mee zitten, kun je er ook echt iets mee doen.'